İstinaf ve temyiz ile karara itiraz yolu

Bir mahkeme kararını okuyup "bu haksız" diye düşünmek, davanın sonu değil. Hukuk sistemi tek bir kararla yetinmez; üst mahkemelerin gözden geçirmesi için bir yol bırakır. Bu yola kanun yolu denir, ve iki katmanı vardır: istinaf ve temyiz.

Bu sayfa, kararınıza nasıl itiraz edebileceğinizi sade dille anlatır. İlk derece davasının kendisini nasıl açacağınızı dava nasıl açılır sayfasına, tüm sürelerin toplu listesini ise hak düşürücü süreler sayfasına bırakıyorum. Burada odak tek: karar çıktıktan sonra ne yapılır.

Önce bir not. Aşağıdaki parasal sınırlar 2026 için derlendi ve her yıl 1 Ocak'ta değişir. Karar vermeden önce güncel değeri resmi kaynaktan ya da avukatınızdan teyit etmek gerekir.

Karara itiraz etmenin yolu nedir?

Karara itirazın yolu kanun yoludur ve iki aşamada işler: önce istinaf, sonra (uygun davalarda) temyiz. İstinaf, ilk derece mahkemesinin kararını bir üst mahkemenin yeniden incelemesidir. Temyiz ise o incelemeden sonra gelen ikinci ve son denetimdir.

Burada iki yeni kavram var. İlk derece mahkemesi, davanızın ilk görüldüğü yerdir (asliye hukuk, sulh hukuk gibi). Kanun yolu ise bu karara karşı üst mahkemelere gitme hakkınızın genel adıdır.

Mantık şu: bir hakim hata yapabilir. Sistem bu ihtimale karşı kararı tek başına bırakmaz. Ama bu güvenlik ağının da bir süresi ve sınırı vardır. İşte bu sayfanın asıl konusu o süre ve o sınırdır.

İstinaf nedir ve Bölge Adliye Mahkemesi ne yapar?

İstinaf, ilk derece kararının bölge adliye mahkemesi (BAM) tarafından baştan incelenmesidir. BAM, hem olayın maddi yönünü hem de hukuki yönünü yeniden değerlendirir. Yani sadece "hukuk doğru uygulanmış mı" diye bakmaz; gerektiğinde delilleri yeniden inceler, duruşma yapabilir ve yeni bir karar verebilir.

Bölge adliye mahkemesi, illerin tamamında değil belli merkezlerde bulunan bir üst derece mahkemesidir. Dosyanız ilk derece mahkemesinden buraya gönderilir. BAM üç şeyden birini yapabilir: başvuruyu reddeder (ilk karar yerinde demektir), kararı düzeltip yeni bir karar verir, ya da dosyayı yeniden görülmek üzere geri gönderir.

İstinaf süresi genel kural olarak kararın size tebliğinden itibaren 2 haftadır (HMK m.345). Tebliğ, kararın resmi olarak elinize ulaştırılmasıdır. Süre, kararın yazıldığı gün değil, size tebliğ edildiği günü izleyen günden işlemeye başlar.

Temyiz nedir ve istinaftan farkı nedir?

Temyiz, istinaf kararına karşı Yargıtay'a yapılan ve yalnız hukuka uygunluğu denetleyen son başvurudur. İstinaftan en büyük farkı budur: Yargıtay olayı yeniden yargılamaz, delil incelemez, tanık dinlemez. Sadece "hukuk kuralları doğru uygulanmış mı, usule uyulmuş mu" sorusuna bakar.

Sıralama nettir: önce istinaf, sonra temyiz. İlk derece kararından doğrudan Yargıtay'a gidemezsiniz. Önce bölge adliye mahkemesinin incelemesi gerekir. Temyiz, ancak istinaf kararı verildikten sonra ve dava değeri temyiz sınırının üstündeyse gündeme gelir.

Temyiz süresi de genel kural olarak istinaf kararının tebliğinden itibaren 2 haftadır (HMK m.361). Bu süre 2017'de yapılan değişiklikle bir aydan iki haftaya indirildi; eski bilgiyle hareket etmek bu yüzden risklidir.

1. 1

   Karar tebliğ edilir

   İlk derece mahkemesinin kararı resmi olarak size ulaşır; süre ertesi gün işlemeye başlar

2. 2

   İstinaf başvurusu2 hafta

   Karar bölge adliye mahkemesince yeniden incelensin diye başvurulur

3. 3

   BAM kararı tebliğ edilir

   Bölge adliye mahkemesi başvuruyu reddeder, düzeltir veya geri gönderir

4. 4

   Temyiz başvurusu2 hafta

   Dava değeri sınırın üstündeyse istinaf kararı Yargıtay denetimine taşınır

Hangi kararlar kesindir, itiraz edilemez?

Dava değeri kesinlik sınırının altında kalan kararlar kesindir ve kanun yoluna kapalıdır. Kesinlik sınırı, altında kalan davaların istinaf ya da temyiz edilemediği parasal eşiktir. Yani her karara itiraz edilemez; bunun bir parasal eşiği vardır.

2026 için bu sınırlar şöyle telaffuz ediliyor. İstinaf kesinlik sınırı yaklaşık 50.000 TL: dava değeriniz bunun altındaysa ilk derece kararı kesindir, istinaf yolu kapalıdır. Temyiz kesinlik sınırı ise yaklaşık 682.000 TL: değeri bunun altında kalan davalar istinaf kararıyla kesinleşir, Yargıtay'a gidemez. Bu iki rakam orta güvenli verilerdir ve teyit edilmelidir; çünkü her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellenir.

Kritik bir nokta var ve çok atlanır: kesinlik sınırının hesabında ilk derece karar tarihindeki sınır esas alınır, bugünkü değil. Yani davanız 2024'te karara bağlandıysa, 2024'teki sınır geçerlidir. Karar tarihiniz hangi yıla denk geliyorsa, o yılın sınırına bakmak gerekir. Bu teknik bir hesap olduğu için avukatla netleştirmek en doğru yoldur.

Kanun yolu	Hangi mahkeme	Ne inceler	Süre (tebliğden)	2026 kesinlik sınırı
İstinaf	Bölge Adliye Mahkemesi (BAM)	Hem olay hem hukuk, yeniden	2 hafta (HMK m.345)	yaklaşık 50.000 TL altı kesin
Temyiz	Yargıtay	Yalnız hukuka uygunluk	2 hafta (HMK m.361)	yaklaşık 682.000 TL altı kesin

Tablodaki "yaklaşık" ifadesi bilinçli. Bu sınırlar her yıl 1 Ocak'ta değişir; güncel değer için resmi kaynağa veya avukatınıza danışmak gerekir.

Başvurunun bir de harcı vardır. 2026'da istinaf başvuru harcı yaklaşık 2.002 TL, temyiz (Yargıtay) başvuru harcı yaklaşık 3.608,50 TL'dir; bunların yanında nispi karar-ilam harcı ve posta/gider avansı da gündeme gelebilir. Harç tutarları her yıl güncellendiği için başvuru öncesi güncel tarifeden teyit edilmelidir. Harcı karşılayamayacak durumda olanlar için adli yardım yolu açıktır.

Davayı kaybettim, ne yapabilirim?

Kararı kaybettiyseniz, genel kural olarak tebliğden itibaren 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurmak gündeme gelir. Bu, paniğe gerek olmadan ama vakit kaybetmeden değerlendirilmesi gereken bir penceredir. Süre işlemeye başladığında saat çalışıyor demektir.

Bir alacak davası açtığınızı ve mahkemenin talebinizi kısmen reddettiğini düşünün. Kararı elinize aldığınızda hem öfkeli hem de ne yapacağınızdan emin değilsiniz. Aklınızdan "bu kadar mı, başka bir şey yapamaz mıyım" geçiyor. İşte tam burada iki haftalık istinaf süresi devreye girer. Bu süre içinde dosyanızı bir avukatla gözden geçirmek, kararın gerçekten itiraz edilebilir olup olmadığını ve hangi gerekçelerle itiraz edilebileceğini anlamanın genel yoludur. Karar tarihindeki dava değeri istinaf sınırının altındaysa, ne yazık ki bu yol kapalı olabilir; bunu da yine avukat değerlendirir.

Burada dürüst olmak gerekiyor. İstinaf, "kararı beğenmedim" demekle açılan bir yol değil. Hukuki bir gerekçe gerekir: mahkemenin hatalı değerlendirdiğini düşündüğünüz noktalar. Bu gerekçeleri usulüne uygun yazmak teknik bir iştir.

Bu noktada bir sınır var. İstinaf ve temyiz dilekçesi, kararın gerekçesine karşı dosyaya özgü olarak yazılır; bu not yalnız sürecin nasıl işlediğini anlatır.

Kesinlik sınırının az konuşulan yüzü nedir?

Az konuşulan gerçek şu: kesinlik sınırı, küçük davaların temyiz edilemeyeceği anlamına gelir, dolayısıyla bu davalarda çoğu zaman tek bir itiraz hakkınız vardır. Bu, sistemin küçük gördüğü uyuşmazlıkları üst üste mahkemelerle meşgul etmeme tercihidir. Sizin için anlamı somut: o tek hakkı doğru kullanmak.

Bunu şöyle düşünün. Dava değeri istinaf sınırının altındaysa, ilk derece kararı son karardır; itiraz yolu yoktur. Değer istinaf ile temyiz sınırı arasındaysa, tek bir itiraz hakkınız vardır: istinaf. Bölge adliye mahkemesi ne karar verirse o kesinleşir, Yargıtay'a gidemezsiniz. Yani çoğu orta ölçekli davada ikinci bir şans değil, tek bir şans söz konusudur.

• Gün 0kritik süre

  Karar size tebliğ edilir; bu tarih tebligatın üstünde yazar

• Gün 1

  İki haftalık süre işlemeye başlar

• Gün 14 sonukritik süre

  İstinaf başvurusu için genel kural olarak son gün

• Süre sonrası

  Başvuru yapılmazsa karar kesinleşir ve uygulanabilir hale gelir

Bu yüzden "nasılsa itiraz ederim" diye beklemek riskli. Tek hakkınız varsa, onu hazırlıklı ve zamanında kullanmak gerekir. Süre işlerken bir avukatla görüşmek, kapanmış bir hakkı sonradan açmaya çalışmaktan her zaman daha kolaydır.