İcra takibi gelince ne yapmalı

Postadan kırmızı bir tebligat çıktı ve üstünde "icra" yazıyor. Kalbiniz hızlandıysa bu çok normal. Önce bir nefes alın. Bu zarf, bugün evinize haciz geleceği anlamına gelmiyor.

Elinizdeki belge büyük ihtimalle bir ödeme emri. Yani bir alacaklı, sizden para alacağı olduğunu öne sürüp icra dairesi aracılığıyla bunu istiyor. Bu bir başlangıç adımı, son nokta değil. Ve size bu noktada tanınan en güçlü hak, sessiz kalmamak.

Bu sayfa size ne yapacağınızı emretmez. Sürecin nasıl işlediğini sade dille anlatır, hangi sürede hangi kapının açık kaldığını gösterir. Belge veya itiraz metni hazırlamak ise avukatın işidir; o kısma geldiğimizde bunu açıkça söyleyeceğim.

Elime icra kağıdı geçti, ilk ne yapmalıyım?

İlk iş, belgenin üstündeki tebliğ tarihine bakmaktır. Çünkü bütün süreler o tarihten itibaren işlemeye başlar.

Ödeme emri, icra dairesinin size gönderdiği resmi bir çağrıdır. İçinde alacaklının kim olduğu, ne kadar istediği ve dayanağı yazar (İİK m.60). Belgeyi atmayın, ıslatmayın, kaybetmeyin. Zarfın üstündeki tebliğ tarihi ve dosya numarası, bundan sonraki her adımın anahtarıdır.

Paniğin en sık yol açtığı iki hata var. Birincisi, korkup borcun tamamını hemen ödemek. İkincisi, korkup zarfı bir çekmeceye atıp unutmak. İkisi de size pahalıya patlayabilir. Arada duran sakin yol şudur: tarihi not edin, ne kadar süreniz kaldığını hesaplayın, sonra ne yapacağınıza karar verin.

Bu kağıdın bir ihtarname olmadığını da bilmek rahatlatır. İhtarname, dava veya icra öncesi gönderilen resmi uyarıdır; onu merak ediyorsanız ihtarname nedir sayfası o konuyu ayrıca anlatıyor.

İcra takibine itiraz süresi kaç gündür?

İlamsız icra takibinde ödeme emrine itiraz süresi 7 gündür. Bu süre, ödeme emrinin size tebliğ edildiği tarihten itibaren işler (İİK m.62).

İtiraz, icra dairesine yapılır. Mahkemeye değil, doğrudan ödeme emrini gönderen icra müdürlüğüne. Yazılı verebilirsiniz, bazı hâllerde sözlü olarak da yapılabilir ve tutanağa geçirilir. Önemli olan, 7 günlük pencere kapanmadan iradenizi ortaya koymanız.

Sürenin nasıl sayıldığı sık karıştırılır. Tebliğ günü sayılmaz, ertesi gün birinci gün kabul edilir. Sürenin son günü resmi tatile denk gelirse, takip eden ilk iş gününe uzar. Yani takvime bakmadan "nasılsa zamanım var" dememek gerekir.

Bu 7 günlük süre bir hak düşürücü nitelik taşır. Yani kaçırıldığında geri getirilmesi çok zordur. Hangi sürenin kaçınca hangi hakkı kapattığını topluca görmek isterseniz, hak düşürücü süreler sayfası bu tabloyu bir arada veriyor.

İtiraz edersem takip durur mu?

Evet, süresinde yapılan itiraz kural olarak takibi durdurur. Bu, itirazın en güçlü ve en az bilinen yanıdır.

Mantık şöyle işler. İlamsız takip, henüz bir mahkeme kararına dayanmayan takiptir. Siz "ben bu borcu kabul etmiyorum" deyip itiraz edince, alacaklının elindeki dayanak askıya alınır. Takip olduğu yerde durur. Alacaklı devam etmek istiyorsa, top artık ona geçer; itirazınızı aşmak için mahkemeye başvurmak zorunda kalır.

Çoğu zaman gözden kaçan nokta burada. İtiraz neredeyse bedavadır ve takibi durdurur. İcra dairesinde ödeme emrine itiraz için ayrıca bir itiraz harcı alınmaz. Buna rağmen çok kişi ya panikle borcun tamamını öder ya da kağıdı yok sayıp 7 günü kaçırır. Oysa itiraz, en düşük maliyetle en çok zaman ve pazarlık alanı kazandıran adımdır.

İtirazın tamamen sonuçsuz olmadığını da bilmek gerekir. Alacaklı, itirazınızı aşmak için iki yola gidebilir: itirazın kaldırılması (icra mahkemesi; itirazın tebliğinden itibaren 6 ay içinde, İİK m.68) ya da itirazın iptali davası (genel mahkeme; 1 yıl içinde, İİK m.67). Bu süreçte haksız çıkan taraf karşı tarafın yargılama giderlerini yüklenir; ayrıca itirazında haksız bulunan borçlu, alacak miktarının en az yüzde 20'si oranında icra inkar tazminatına mahkûm edilebilir (İİK m.67/2). Yani dürüst tablo şu: itiraz başlangıçta bedavaya yakındır, ama gerçekten borçluysanız ve yalnız uzatmak için itiraz ederseniz sonunda fatura kabarabilir. Bu dengeyi sizin dosyanıza göre bir avukatın değerlendirmesi yerinde olur.

Ödeme emri türleri ve itiraz sonucu nasıl değişir?

Ödeme emrinin türü, itirazınızın ne kadar kolay sonuç doğuracağını belirler. Hepsinde 7 günlük temel süre aynı kalır, ama itirazın etkisi farklılaşır.

Aşağıdaki tablo, sık karşılaşılan ödeme emri türlerini ve itirazın o türde nasıl işlediğini özetler. Tablodaki süreler İİK m.62'ye dayanır; özel takip türlerinde nüanslar bulunabileceğinden, kendi belgenizin başlığını mutlaka okuyun.

Ödeme emri türü	İtiraz süresi	İtiraz nereye yapılır	İtirazın sonucu
İlamsız takip (genel haciz yolu)	7 gün	İcra dairesi	Takip kural olarak durur; alacaklı itirazın kaldırılması veya iptali için mahkemeye gider
Kambiyo senedine dayalı takip (çek, senet)	5 gün	İcra mahkemesi	Takip kendiliğinden durmaz; durması için ayrıca tedbir kararı gerekebilir
Kira alacağı / tahliye talepli takip	7 gün	İcra dairesi	İtiraz takibi durdurur; tahliye için ayrı yol işler

Bu tablo genel bir harita çizer; her dosyanın kendi özelliği vardır. Belgenizin tam olarak hangi türe girdiğini ve hangi sürenin geçerli olduğunu netleştirmek, doğru kapıyı zamanında çalmanın ön şartıdır. Tür konusunda en ufak tereddüt varsa bir avukata danışmak, yanlış mercie gidip süre kaybetmenizi önler.

İtiraz etmezsem ne olur, mal beyanı nedir?

İtiraz etmezseniz takip kesinleşmeye doğru ilerler ve sıra mal beyanına gelir. Mal beyanı, malvarlığınızı ve gelirinizi icra dairesine bildirmenizdir.

Süre, dosyanın seyrine göre ikiye ayrılır. Hiç itiraz etmediyseniz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde mal beyanında bulunmanız beklenir (İİK m.74). İtiraz ettiyseniz ama bu itiraz mahkemece kaldırılmış veya iptal edilmişse, o kararın size tebliğinden itibaren süre 3 güne iner (İİK m.75). Yani itiraz edip kaybetmek, mal beyanı için size daha kısa bir takvim bırakır.

Burada çok kişinin yanıldığı bir nokta var. İtiraz ettiyseniz ve itirazınız ayakta duruyorsa, 7 günlük mal beyanı süresi işlemez; çünkü takip durmuştur. Mal beyanı yükümlülüğü ancak itiraz aşılınca, m.75'teki 3 günlük süreyle devreye girer. Bu nüans atlanırsa gereksiz telaş yaşanır.

Hiç malınız olmasa bile "malım yok" şeklinde beyan vermek gerekir. Mal beyanında bulunmamanın kendine has yaptırımları olabilir. Bu yüzden mal beyanı, görmezden gelinecek değil, zamanında ve doğru doldurulacak bir adımdır. İçeriğini sizin yerinize doldurmak yine avukatın alanına girer.

• Gün 0kritik süre

  Ödeme emri size tebliğ edilir; süreler ertesi gün işlemeye başlar

• İlk 7 günkritik süre

  İcra dairesine itiraz penceresi; süresinde itiraz takibi durdurur (İİK m.62)

• İtiraz yoksa 7 gün

  Mal beyanı için süre (İİK m.74)

• İtiraz aşılırsa 3 günkritik süre

  İtiraz kaldırılır veya iptal edilirse mal beyanı süresi (İİK m.75)

Panikledim, doğru yolu nasıl bulurum?

Önce sürenizin dolup dolmadığını öğrenin; geri kalan her şey ona göre şekillenir. Aşağıdaki örnek, gerçek bir kişinin değil, tipik bir durumun anlatımıdır.

Bir okurumuzu düşünün. Akşam eve geldiğinde kapı altında tebligat var, üstünde tanımadığı bir şirketin adı ve hiç beklemediği bir tutar yazıyor. İlk tepkisi internette tutarı arayıp kredi kartıyla ödemeye çalışmak oluyor. Sonra bir arkadaşı "dur, önce tarihe bak" diyor. Belgenin tebliğ tarihinin üç gün önce olduğunu, yani itiraz için hâlâ dört günü kaldığını fark ediyor. Borcun bir kısmının zaten ödenmiş olabileceğinden şüphelenince, ödeme yapmadan önce bir avukata danışıyor. Sonuçta itiraz yoluyla tutarın tartışmaya açıldığını ve sürenin kapanmadığını görüyor. O ilk gece hemen ödeseydi, itiraz penceresini kendi eliyle kapatmış olacaktı.

Bu hikayedeki ders tek cümle. Panikle atılan ilk adım çoğu zaman en pahalı adımdır. Sakin sırayla ilerlemek, hem paranızı hem hakkınızı korur.

1. 1

   Tebliğ tarihini bulunAynı gün

   Belgenin üstündeki tarihi ve dosya numarasını not edin; süre o tarihten işler

2. 2

   Kalan süreyi hesaplayın7 gün içinde

   İlamsız takipte itiraz için 7 gününüz var (İİK m.62); tebliğ günü sayılmaz

3. 3

   Borcun durumunu gözden geçirinSüre dolmadan

   Tutar doğru mu, ödenmiş mi, size mi ait; tartışmalı yan var mı

4. 4

   İtiraz veya ödeme kararını bir avukatla değerlendirinSüre dolmadan

   İtiraz mı, kısmi itiraz mı, ödeme mi; metni avukat hazırlar

5. 5

   Süre kaçtıysa istisnai yolları sorunGecikmeden

   Geç itiraz veya başka çareler olabilir; bunu avukata danışın

Bu süreçte avukat ne zaman devreye girer?

İtiraz dilekçesi yazmak, kısmi itirazın kapsamını belirlemek veya mal beyanını doldurmak gerektiği anda avukat devreye girer. Bu sayfa size yol haritasını gösterir, ama sizin adınıza belge düzenlemez.

Bunu açıkça söylemek gerekir. Bu not bir dilekçe örneği vermez; yalnız kapıların hangi sırayla ve hangi sürede açıldığını anlatır. İtiraz edip etmeme, ne kadarına itiraz edileceği, tutarın gerçekten size ait olup olmadığı gibi sorular sizin dosyanıza özeldir ve genel bir sayfa bunları yanıtlayamaz.

Pratik ayrım şu olabilir. Sürenizi öğrenmek, belgeyi anlamak, takvimi çıkarmak için bu tür bilgilendirme yeterlidir. Ama itirazın içeriğine, stratejiye ve metne gelince, kendi durumunuza uygunluğunu bir avukatın değerlendirmesi yerinde olur. Sürecin mantığını topluca kavramak isterseniz, hukuki süreç okuryazarlığı sayfası genel çerçeveyi anlatıyor.

En sade haliyle: bu sayfa sizi sakinleştirmek ve yönünüzü bulmanıza yardım etmek için var. Asıl belgeyi hazırlayacak ve dosyanıza özel karar verecek olan, yanınızdaki avukattır.